Korycizna odkrywa pradziejskie światło - pole górnicze czeka na badania

Kiedy wchodzisz w zalesione wzniesienia wschodniej części doliny Kamiennej, nagle widać niespodziewane ślady bardzo starej pracy rąk ludzkich. To tutaj, na polu górniczym - Korycizna - zaczyna się opowieść o krzemieniu pasiastym i o tym, jak lokalny krajobraz skrywa historię sięgającą epoki brązu, którą przypomni współczesna nauka z Muzeum Historyczno-Archeologicznego 😊

• Korycizna pokazuje, jak wygląda pradziejowe górnictwo
• Naukowcy wracają do Korycizna - badania nieinwazyjne ruszają w 2026 roku
• To pole górnicze łączy współczesnych mieszkańców z epoką brązu i zaprasza do zainteresowania

Korycizna pokazuje, jak wygląda pradziejowe górnictwo

Na powierzchni pola górniczego widoczne są głębokie leje poszybowe, jamy i hałdy kopalniane - fragmenty krajobrazu, które mówią same za siebie. Pole zajmuje około 1,7 hektara i rozciąga się wzdłuż pasa długości około 600 metrów i szerokości około 70 metrów. Największe leje mają średnicę nawet 15 metrów, a przy nich zachowały się też pracownie krzemieniarskie, gdzie surowiec był obrabiany tuż po wydobyciu. Taki widok rzadko się zdarza - to żywy dokument technik górniczych stosowanych w pradziejach.

Naukowcy wracają do Korycizna - badania nieinwazyjne ruszają w 2026 roku

Pole górnicze Korycizna leży na obszarze Przedgórza Iłżeckiego, w Dolinie Korycizny, częściowo w gminie Ćmielów (powiat ostrowiecki) i częściowo w gminie Ożarów (powiat opatowski). Historyczne rozpoznanie miało miejsce już w 1925 roku dzięki Janowi Samsonowiczowi, a w 1931 roku Stefan Krukowski doprowadził do szerszego rozpoznania i utworzenia rezerwatu w 1934 roku. Po krótkich badaniach geofizycznych w 2010-2010 dziś przed nami nowe, kompleksowe działania badawcze - w 2026 roku Stowarzyszenie Korycizna Na Rzecz Ochrony Dziedzictwa UNESCO i Parku Kulturowego wraz z Muzeum Historyczno-Archeologicznym przeprowadzą badania nieinwazyjne, które mają lepiej zabezpieczyć i opisać to stanowisko. Badania te poszerzą naszą wiedzę o eksploatacji krzemienia w epoce brązu - oszacowanej na ok. 2300-1600 lat przed Chr. - i o kulturze mierzanowickiej, która rozwijała tutaj swoje umiejętności wydobywcze.

To pole górnicze łączy współczesnych mieszkańców z epoką brązu i zaprasza do zainteresowania

Korycizna to nie muzealna gablotka, lecz fragment terenu, którego rysy są nadal czytelne w terenie - bliskość lasu, dolina rzeki i hałdy po kopalniach tworzą nietypowy krajobraz, który może zainteresować każdego spacerowicza, lokalnego historyka czy edukatora. Choć dotychczas nie prowadzono tu wykopalisk archeologicznych, powierzchniowe relikty i wyniki geofizyki sugerują mieszankę kopalń jamowych, niszowych i być może głębinowych, co stawia Koryciznę w rzędzie ważnych, lecz mało znanych miejsc naszego regionu 😊

Na marginesie - nazwa Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego, wpisanego na listę UNESCO, dodaje temu miejscu międzynarodowego kontekstu. Warto śledzić efekty badań i materiały udostępniane przez lokalne instytucje - to szansa, by zrozumieć, jak tysiące lat temu kształtowały się technologie i sieci wymiany w promieniu kilkudziesięciu kilometrów od nas.

Opracowanie: dr Szymon Modzelewski oraz Artur Jedynak - Dział Archeologii MHA

na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.