Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

FOT. Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim

W bibliotece Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim zachował się podręcznik, który pozwala zajrzeć do świata XIX-wiecznych kopalń. „Początki nauki kopalnictwa” Hieronima Łabęckiego to nie tylko dawna książka, lecz także przewodnik po pracy pod ziemią. 📖

  • „Początki nauki kopalnictwa” prowadzą od złoża do transportu urobku
  • Cztery litografie odsłaniają górniczy warsztat sprzed blisko dwóch stuleci
  • Hieronim Łabęcki łączył pracę w kopalniach z badaniem ich historii

„Początki nauki kopalnictwa” prowadzą od złoża do transportu urobku

Dzieło ukazało się w Warszawie w 1843 roku jako pomoc dla osób rozpoczynających naukę górnictwa. Łabęcki wyjaśniał w nim podstawowe pojęcia i opisywał kolejne etapy pracy: od poszukiwania złóż, przez wydobycie i zabezpieczanie wyrobisk, po odprowadzanie wody, wentylację, przygotowanie rud oraz transport urobku.

To techniczny podręcznik z geologicznym tłem, podzielony na dziesięć rozdziałów. Polskie terminy górnicze uzupełniają odpowiedniki po rosyjsku, niemiecku i francusku. Książkę wydały Wydział Górnictwa i Komissyja Rządowa Przychodów i Skarbu; na stronie redakcyjnej odnotowano również zgodę cenzury rządowej.

Więcej aktualności z Ostrowca Świętokrzyskiego znajdziesz na stronie głównej wostrowcu.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na wostrowcu.pl/wydarzenie.

Cztery litografie odsłaniają górniczy warsztat sprzed blisko dwóch stuleci

Na końcu tomu znalazły się cztery rozkładane tablice z ilustracjami wyrobisk, instalacji i sprzętu górniczego. Litografie wykonał J. Dietrich. To właśnie one pozwalają zobaczyć, jak wyglądały rozwiązania techniczne opisywane w tekście. ⛏️

Książka ma 21 centymetrów wysokości i 13,5 centymetra szerokości, a jej format nie odpowiada żadnemu ze współczesnych standardów. Liczy 76 ponumerowanych stron oraz cztery tablice oznaczone cyframi rzymskimi. Twarda oprawa z tektury i skóry jest wtórna. Papier zachował się w dobrym stanie, choć widać na nim zażółcenia i plamy.

Hieronim Łabęcki łączył pracę w kopalniach z badaniem ich historii

Autor, Hieronim Hilary Łabęcki (1809-1862), był inżynierem, badaczem i historykiem górnictwa. Po studiach filozoficznych i prawniczych na Uniwersytecie Warszawskim, ukończonych w 1829 roku, pracował w administracji górniczej Królestwa Kongresowego. Po powstaniu listopadowym wyjechał do Europy Zachodniej i odwiedzał kopalnie w Wielkiej Brytanii, Niemczech oraz Czechach. Do Królestwa Polskiego wrócił w 1833 roku, by zajmować się zakładami górniczymi i hutniczymi.

Łabęcki kierował kopalniami i hutami, a także pisał o górnictwie i jego dziejach. Jego podręcznik należy do najwcześniejszych polskich opracowań tego rodzaju. Dziś jest cennym źródłem dla badaczy historii techniki i gospodarki, a zarazem świadectwem tego, jak porządkowano wiedzę o pracy pod ziemią w XIX wieku. 🔎

na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.

Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.

Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę

Treści na stronie są opracowywane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Ostatnie Artykuły