Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

FOT. Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim
W bibliotece Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim zachował się podręcznik, który pozwala zajrzeć do świata XIX-wiecznych kopalń. „Początki nauki kopalnictwa” Hieronima Łabęckiego to nie tylko dawna książka, lecz także przewodnik po pracy pod ziemią. 📖
- „Początki nauki kopalnictwa” prowadzą od złoża do transportu urobku
- Cztery litografie odsłaniają górniczy warsztat sprzed blisko dwóch stuleci
- Hieronim Łabęcki łączył pracę w kopalniach z badaniem ich historii
„Początki nauki kopalnictwa” prowadzą od złoża do transportu urobku
Dzieło ukazało się w Warszawie w 1843 roku jako pomoc dla osób rozpoczynających naukę górnictwa. Łabęcki wyjaśniał w nim podstawowe pojęcia i opisywał kolejne etapy pracy: od poszukiwania złóż, przez wydobycie i zabezpieczanie wyrobisk, po odprowadzanie wody, wentylację, przygotowanie rud oraz transport urobku.
To techniczny podręcznik z geologicznym tłem, podzielony na dziesięć rozdziałów. Polskie terminy górnicze uzupełniają odpowiedniki po rosyjsku, niemiecku i francusku. Książkę wydały Wydział Górnictwa i Komissyja Rządowa Przychodów i Skarbu; na stronie redakcyjnej odnotowano również zgodę cenzury rządowej.
Więcej aktualności z Ostrowca Świętokrzyskiego znajdziesz na stronie głównej wostrowcu.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na wostrowcu.pl/wydarzenie.
Cztery litografie odsłaniają górniczy warsztat sprzed blisko dwóch stuleci
Na końcu tomu znalazły się cztery rozkładane tablice z ilustracjami wyrobisk, instalacji i sprzętu górniczego. Litografie wykonał J. Dietrich. To właśnie one pozwalają zobaczyć, jak wyglądały rozwiązania techniczne opisywane w tekście. ⛏️
Książka ma 21 centymetrów wysokości i 13,5 centymetra szerokości, a jej format nie odpowiada żadnemu ze współczesnych standardów. Liczy 76 ponumerowanych stron oraz cztery tablice oznaczone cyframi rzymskimi. Twarda oprawa z tektury i skóry jest wtórna. Papier zachował się w dobrym stanie, choć widać na nim zażółcenia i plamy.
Hieronim Łabęcki łączył pracę w kopalniach z badaniem ich historii
Autor, Hieronim Hilary Łabęcki (1809-1862), był inżynierem, badaczem i historykiem górnictwa. Po studiach filozoficznych i prawniczych na Uniwersytecie Warszawskim, ukończonych w 1829 roku, pracował w administracji górniczej Królestwa Kongresowego. Po powstaniu listopadowym wyjechał do Europy Zachodniej i odwiedzał kopalnie w Wielkiej Brytanii, Niemczech oraz Czechach. Do Królestwa Polskiego wrócił w 1833 roku, by zajmować się zakładami górniczymi i hutniczymi.
Łabęcki kierował kopalniami i hutami, a także pisał o górnictwie i jego dziejach. Jego podręcznik należy do najwcześniejszych polskich opracowań tego rodzaju. Dziś jest cennym źródłem dla badaczy historii techniki i gospodarki, a zarazem świadectwem tego, jak porządkowano wiedzę o pracy pod ziemią w XIX wieku. 🔎
na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły
![[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)](/images/mecz/thumbnails/kszo-ostrowiec-swietokrzyski-spr-gornik-zabrze-20112026-4832.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)

Wpis do rejestru zabytków zatrzymał plan rozbudowy urzędu w Kielcach

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

34 prace w finale konkursu „Lokalne-Niebanalne”. Wyłoniono laureatów

GoVbot ma ułatwić szukanie informacji w starostwie. Ruszy pilotaż

Kontrola na Bałtowskiej ujawniła blisko 2 promile u kierującej

Zatrzymanie w Ostrowcu. Ma odbyć 2 lata i 8 miesięcy za narkotyki

Dwóch poszukiwanych zatrzymanych w Ostrowcu. Trafili do zakładów karnych

Wybite szyby i pięć kradzieży perfum. Policja zatrzymała podejrzanego

Trzy kradzieże poniżej progu wykroczenia. Policja połączyła je w jedno przestępstwo

PSP nr 14 miała najliczniejszą reprezentację, a PSP nr 9 najwyższy odsetek biegaczy

Skradziony dowód posłużył do zaciągnięcia pożyczki. Poszukiwany zatrzymany

Młodzieżowa Rada Miasta szuka autorów do gazetki „Oczami Młodych”

Dwa dni na świąteczną pomoc. W powiecie ostrowieckim rusza zbiórka żywności
Przydatne dane teleadresowe
- Komenda Powiatowa PSP w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, adres, skargi i edukacja
- Parafia św. Michała Archanioła w Ostrowcu Świętokrzyskim - msze, kancelaria, sakramenty
- Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, transport sanitarny, numery alarmowe
- Centrum Rozwoju Lokalnego w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, oferta dla firm i NGO
- Filia w Bodzechowie - godziny, kontakt i zasady wypożyczeń
- Komisariat Policji w Kunowie - kontakt, dzielnicowi, godziny przyjęć
