Szafa z duszą - jak eklektyzm przypomina o drewnie i snycerce

W Muzeum Historyczno - Archeologicznym w Ostrowcu Świętokrzyskim pojawił się mebel, który wygląda jak lista dawnych gustów i ambicji – dwudrzwiowa szafa, jedna z pierwszych akwizycji tej placówki. Na stałej ekspozycji w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach przykuwa wzrok detalami, które mówią o rzemiośle i przemianach stylu 🙂🪵.

• Eklektyczna szafa pokazuje, jak mebel łączy formy z różnych epok
• Muzeum przypomina, że eklektyzm był próbą łączenia historii z nowoczesnością
• Detale mówią najwięcej - snycerka, cynowe odlewy i liście akantu tworzą opowieść o smaku epoki

Eklektyczna szafa pokazuje, jak mebel łączy formy z różnych epok

Szafa wykonana jest z drewna sosnowego, fornirowana okładziną dębową i bejcowana. Ma 218 cm wysokości, 160 cm szerokości i 68 cm głębokości, stoi na czterech prostokątnych nogach. To obiekt z około połowy XIX wieku, którego front podzielony jest przez trzy smukłe, pełnoplastyczne kolumny o kanelowanych trzonach. W dolnej części znajdują się dwie masywne szuflady z otworami na klucz, a skrzydła drzwi zdobią nierówne płyciny – większe, łukowo zamknięte pola oraz węższe prostokątne segmenty. 🔍

Na dużych płycinach widoczne są okrągłe cynowe odlewy - po lewej stronie popiersie mężczyzny w ozdobnym kapeluszu widziane z prawego profilu, po prawej stronie popiersie kobiety w kapeluszu widziane z lewego profilu. Poniżej znajdują się mniejsze płyciny oraz pryzmatycznie uformowane elementy drewniane, a całość zwieńczona jest profilowanym gzymsem wysuniętym przed lico szafy. Dekoracja snycerska - zwłaszcza motywy roślinne typu liść akantu - zdobi płyciny, czoła szuflad i kolumny, tworząc bogatą, rzeźbiarską ornamentykę 🎨.

Muzeum przypomina, że eklektyzm był próbą łączenia historii z nowoczesnością

Szafa jest przykładem stylu zwanego eklektyzmem - tendencji, która sięgała do form przeszłości i zestawiała je z ówczesnym zapotrzebowaniem mieszczaństwa. Ruch ten trwał około czterdziestu lat i utrzymywał się do lat 90. XIX wieku, gdy historyczne inspiracje splatały się z rozwojem techniki i przemysłu. W praktyce eklektyzm oznaczał powrót do dawnych rozwiązań nie jako sentymentalną dekorację, lecz jako próbę „udoskonalenia teraźniejszości” przy użyciu najlepszych wzorców z przeszłości.

Detale mówią najwięcej - snycerka, cynowe odlewy i liście akantu tworzą opowieść o smaku epoki

To, co przyciąga spojrzenie, to nie tylko ogólne wymiary czy kształt, lecz szczegóły wykonania. Rzeźbione motywy roślinne, pryzmatyczne listwy i metalowe odlewy o portretowym charakterze zdradzają warsztat snycerza i modę na dekoracyjne dodatki. Dla mieszkańca Ostrowca Świętokrzyskiego i gościa ekspozycja w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach staje się lekcją o tym, jak meblarstwo odzwierciedlało aspiracje i estetykę dawnego miasta – oraz o tym, że drewno wciąż potrafi opowiadać historię bardziej sugestywnie niż plastikowe powłoki 😉.

Mebel oglądać można na wystawie stałej w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach - to dobra okazja, żeby przyjrzeć się z bliska pracy dawnych rzemieślników i znaleźć w detalach coś, co przemówi dziś.

na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.