Od kościelnego wzgórza do ulicy Denkowskiej. Tak zmieniały się pochówki w Ostrowcu

Przed listopadowymi odwiedzinami na grobach warto spojrzeć na ostrowieckie cmentarze jak na mapę dawnych zmian. Ich historia prowadzi od wzgórza przy kościele św. Michała po nekropolie zakładane poza zwartą zabudową miasta. 🕯️

• Pochówki opuściły kościelne wzgórze
• Szewna i Ćmielów zachowały kamienne ślady początków

Pochówki opuściły kościelne wzgórze

Przez stulecia zmarłych grzebano na poświęconej ziemi przy świątyniach. W Ostrowcu Świętokrzyskim cmentarz znajdował się na wzgórzu kościelnym, a mieszkańców chowano tam od powołania parafii i budowy pierwszego kościoła w 1614 roku aż do końca XVIII wieku.

Zmiana przyszła wraz z obawami o higienę i rozprzestrzenianie się epidemii. W 1797 roku, po trzecim rozbiorze, austriacka Komisja Urządzająca nakazała likwidować cmentarze przykościelne i wyznaczać nowe miejsca pochówku z dala od osiedli. Nekropole miały być ogrodzone, a groby rozmieszczane bez względu na status zmarłych.

W Ostrowcu nowe miejsce grzebalne mogło powstać jeszcze w latach 80. XVIII wieku, gdy rozpoczęto budowę murowanego kościoła św. Michała. To przypuszczenie, ale wiadomo, że cmentarz przy obecnej ulicy Denkowskiej działał już na początku XIX wieku. W 1811 roku opisywano go jako ogrodzony, z wejściem od południa.

Więcej lokalnych informacji z Ostrowca Świętokrzyskiego jest na wostrowcu.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na wostrowcu.pl/wydarzenie.

Szewna i Ćmielów zachowały kamienne ślady początków

Podobne zmiany objęły okoliczne miejscowości. Cmentarz w Denkowie widnieje na planie z 1802 roku. Założono go na wzgórzu przy drodze do Ostrowca, kilkaset metrów na północ od kościoła. 🌿

W Szewnie o początkach nekropolii przypomina kamienny krzyż z datą 1798. Jego winoroślowa dekoracja przetrwała bez inskrypcji, a sam krzyż prawdopodobnie upamiętnia założenie cmentarza. W Ćmielowie podobną rolę pełni kamienna kolumna z 1807 roku, związana z inicjatywą księdza Szymona Czerwińskiego i hrabiego Jacka Małachowskiego. Widnieje na niej łacińska inskrypcja odwołująca się do wskrzeszenia Łazarza i modlitwy za dusze zmarłych.

Te znaki są czymś więcej niż ozdobą starych nekropolii. Przypominają, że cmentarze, które dziś odwiedzamy, powstawały w czasie wielkiej zmiany - gdy pochówki po raz pierwszy na szeroką skalę przenoszono z sąsiedztwa kościołów na obrzeża osiedli. 🕯️

na podstawie: Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim.