Lekarz, społecznik i strażnik zabytków - ostrowiecka historia Eugeniusza Dziewulskiego

Tuż po 7 kwietnia warto przypomnieć postać, którą w Ostrowcu Świętokrzyskim pamięta się nie tylko z gabinetu lekarskiego. Eugeniusz Dziewulski był człowiekiem od ratowania zdrowia, ale też od porządkowania miasta, wspierania ludzi i pilnowania tego, co w lokalnej historii najcenniejsze. 🩺

• Eugeniusz Dziewulski w Ostrowcu nie był tylko lekarzem
• W Kunowie i przy zabytkach zostawił ślad, którego nie da się przeoczyć
• Honorowy dawca krwi, działacz PTTK i człowiek od ruin, nie od deklaracji

Eugeniusz Dziewulski w Ostrowcu nie był tylko lekarzem

Urodził się 7 kwietnia 1913 roku w Ługańsku na Ukrainie, ale to z Ostrowcem związał swoje życie rodzinne i społeczne. Jego rodzice, Edward i Ludwika z Kurpików, przyjechali tu w 1923 roku, a on sam ukończył Gimnazjum im. Joachima Chreptowicza i studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego.

Do pracy wszedł w czasie wojny, w okupacyjnym Ostrowcu, gdzie leczył pacjentów w szpitalu i pomagał także rannym partyzantom. Zanim osiadł na stałe w mieście, zbierał doświadczenie również w Bazowie koło Sandomierza i Zawichoście. Z takiego życiorysu trudno było zrobić zwyczajną lekarską ścieżkę - Dziewulski od początku szedł w stronę służby ludziom.

W Kunowie i przy zabytkach zostawił ślad, którego nie da się przeoczyć

Po wojnie przeniósł się do Kunowa, gdzie mieszkał przez 16 lat. To właśnie tam zorganizował ośrodek zdrowia i nie odpuszczał spraw, które dla mieszkańców znaczyły bardzo dużo: zabiegał o wodociąg i oświetlenie uliczne. Poszedł nawet krok dalej - własnym kosztem posadził przy ulicy Warszawskiej kilkaset drzew. 🌳

W Kunowie doceniono go nie tylko za medycynę, ale też za codzienną, praktyczną troskę o miejsce, w którym żyli ludzie. Jedno z osiedli otrzymało tam imię Eugeniusza Dziewulskiego, a to już coś więcej niż pamiątka - to znak, że jego działania naprawdę zmieniały otoczenie.

Honorowy dawca krwi, działacz PTTK i człowiek od ruin, nie od deklaracji

Na początku lat 60. Dziewulski wrócił do Ostrowca i znów wszedł w miejski rytm z dużą energią. Wraz z żoną Heleną przez lata oddawał krew jako honorowy dawca, a jednocześnie przekonywał innych, że to realny sposób ratowania życia. Ta postawa przyniosła mu Złotą Odznakę Honorowego Dawcy Krwi przyznaną przez Polski Czerwony Krzyż.

Nie mniej ważna była jego pasja do krajoznawstwa i ochrony zabytków. Z Heleną należał do grona założycieli i aktywnych działaczy ostrowieckiego oddziału PTTK. Interweniował w sprawie zabytków, przypominał o ich wartości i nie pozwalał, by zniknęły z pola widzenia. W 1955 roku miał też udział w odkryciu w Kunowie stanowiska dymarskiego z okresu wpływów rzymskich, a badania archeologiczne prowadził tam w tym samym roku Kazimierz Bielenin. W latach 70. pracował jeszcze w Komisji Opieki nad Zabytkami, zajmując się ruinami walcowni w Nietulisku Fabrycznym. 🏛️

1 października 1976 roku zmarł nagle w Ostrowcu. Dziś jego nazwisko wraca w miejskiej przestrzeni - nosi je jedna z ulic na osiedlu Ogrody, a na Skwerze im. Honorowych Dawców Krwi można zobaczyć także tablicę poświęconą doktorowi Dziewulskiemu. To dobry trop dla tych, którzy lubią miejskie historie z krwi i kości: o lekarzu, który nie zamykał się w jednym zawodzie, tylko naprawdę brał odpowiedzialność za miasto i ludzi.

na podstawie: Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim.