Kaplica, która ocalała z zamku w Ćmielowie i nadal budzi pytania
W Ćmielowie ruiny potrafią mówić głośniej niż niejedna nowa ekspozycja. Najlepiej zachowany fragment dawnego zamku Krzysztofa Szydłowieckiego to właśnie kaplica, a świeższe badania archeologiczne pozwalają dziś znacznie pewniej wyobrazić sobie jej pierwotny kształt. 🏰
- Kaplica na Zamku w Ćmielowie odsłania swój dawny układ
- Świątynia z potrójnym wezwaniem i kapelanami, o których pamiętają źródła
- Dlaczego właśnie ten fragment zamku przetrwał najdłużej
Kaplica na Zamku w Ćmielowie odsłania swój dawny układ
Kaplica była ważnym łącznikiem całej rezydencji - spajała oba skrzydła zamku od północy. Jej wnętrze składało się z trzech części: nawy, prezbiterium zwróconego na północ i zakrystii przyległej od wschodu. Sama nawa miała w środku 5,60 x 5,60 m, była dostępna z poziomu dziedzińca i przykrywało ją czteropolowe sklepienie krzyżowo-żebrowe. Światło wpadało przez dwa okna, więc jak na zamkową kaplicę była to przestrzeń niewielka, ale bardzo starannie zaprojektowana ✨
Prezbiterium miało układ wieloboczny i mierzyło około 4 x 4,5 m. Oddzielał je od nawy łuk tęczowy, a we wnętrzu były trzy okna - po jednym w ścianie północnej i bocznych. Ołtarz główny ustawiono przy ścianie północnej, a tabernakulum schowano we wnęce w północno-wschodniej ścianie. Nad całością rozpościerało się sześciopolowe sklepienie krzyżowo-żebrowe, a ściany były pierwotnie pokryte śnieżnobiałym tynkiem wapiennym. To właśnie ten detal dziś szczególnie pomaga wyobrazić sobie, jak reprezentacyjnie musiało wyglądać to miejsce 🕍
Więcej lokalnych informacji z Ostrowca Świętokrzyskiego jest na wostrowcu.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na wostrowcu.pl/wydarzenie.
Świątynia z potrójnym wezwaniem i kapelanami, o których pamiętają źródła
Kaplica nosiła aż trzy wezwania - Świętej Trójcy, Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz świętych Krzysztofa i Anny. Ukończono ją prawdopodobnie około 1528 roku, w 1531 roku została erygowana, a konsekrację przeprowadzono w 1535 roku - już po śmierci fundatora, Krzysztofa Szydłowieckiego. W tej historii widać dobrze, jak sakralna funkcja zamku była spleciona z ambicją i prestiżem całej rezydencji.
Źródła pisane zachowały nazwiska dwóch duchownych związanych z kaplicą. Pierwszym był ks. Jakub z Kępy, który posługiwał tam do śmierci w 1560 roku. Drugim i zarazem ostatnim znanym kapelanem został ks. Jacek Młodziejowski. Potem ślad robi się mniej wyraźny, a losy kaplicy zaczynają mieszać się z burzliwą historią okolicy.
Dlaczego właśnie ten fragment zamku przetrwał najdłużej
To jedna z tych zagadek, które sprawiają, że ruiny wciąż przyciągają uwagę. Od XVIII wieku miejscowa ludność chętnie rozbierała zamek, traktując go jak wygodne źródło cegły i kamienia, a wojny i czas tylko przyspieszały zniszczenie. A jednak kaplica, przynajmniej w swojej północnej części, oparła się temu znacznie skuteczniej niż reszta założenia.
Czy w tej trwałości była tylko przypadkowa konstrukcyjna przewaga, czy może działała też pamięć o szczególnym charakterze miejsca? Tego nie da się już rozstrzygnąć do końca. Pewne jest jedno - właśnie kaplica daje dziś najwięcej szans, by zobaczyć w Ćmielowie nie tylko ruiny, ale fragment dawnej zamkowej codzienności, z jej religijnym rytmem, architekturą i ludzkimi historiami.
na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły
![[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)](/images/mecz/thumbnails/kszo-ostrowiec-swietokrzyski-spr-gornik-zabrze-20112026-4832.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)

Wpis do rejestru zabytków zatrzymał plan rozbudowy urzędu w Kielcach

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

34 prace w finale konkursu „Lokalne-Niebanalne”. Wyłoniono laureatów

GoVbot ma ułatwić szukanie informacji w starostwie. Ruszy pilotaż

Kontrola na Bałtowskiej ujawniła blisko 2 promile u kierującej

Zatrzymanie w Ostrowcu. Ma odbyć 2 lata i 8 miesięcy za narkotyki

Dwóch poszukiwanych zatrzymanych w Ostrowcu. Trafili do zakładów karnych

Wybite szyby i pięć kradzieży perfum. Policja zatrzymała podejrzanego

Trzy kradzieże poniżej progu wykroczenia. Policja połączyła je w jedno przestępstwo

PSP nr 14 miała najliczniejszą reprezentację, a PSP nr 9 najwyższy odsetek biegaczy

Skradziony dowód posłużył do zaciągnięcia pożyczki. Poszukiwany zatrzymany

Młodzieżowa Rada Miasta szuka autorów do gazetki „Oczami Młodych”

Dwa dni na świąteczną pomoc. W powiecie ostrowieckim rusza zbiórka żywności
Przydatne dane teleadresowe
- Komenda Powiatowa PSP w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, adres, skargi i edukacja
- Parafia św. Michała Archanioła w Ostrowcu Świętokrzyskim - msze, kancelaria, sakramenty
- Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, transport sanitarny, numery alarmowe
- Centrum Rozwoju Lokalnego w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, oferta dla firm i NGO
- Filia w Bodzechowie - godziny, kontakt i zasady wypożyczeń
- Komisariat Policji w Kunowie - kontakt, dzielnicowi, godziny przyjęć
