Cukier, konspiracja i tragedia - jak akcja “Amor” rozdarła Ostrowiec
W okupowanym Ostrowcu Świętokrzyskim jeden plan miał dostarczyć podziemiu cenny zapas cukru, a skończył się krwawo i na długo wpisał się w miejską pamięć. 6 lipca 1943 roku oddział ostrowieckiego Kedywu uderzył na fabrykę cukierków „Amor” przy ulicy Polnej - dziś o tej historii przypominają muzealne zbiory i szkolna tablica. 📍
- Akcja “Amor” zaczęła się od brawurowego planu, a rozpadła przez jeden detal
- Gdy “Amor” pękł, w Ostrowcu posypały się strzały i ofiary
- W Ostrowcu ta pamięć nie zniknęła wraz z wojną
Akcja “Amor” zaczęła się od brawurowego planu, a rozpadła przez jeden detal
To miało być uderzenie szybkie i dobrze skrojone. Dwa tygodnie wcześniej ustalono uczestników, rozdzielono zadania i przygotowano fałszywe dokumenty, które miały otworzyć drogę na teren zakładu bez wzbudzania podejrzeń. Celem był cukier - zdobycz, którą planowano przewieźć do Warszawy, sprzedać i przeznaczyć pieniądze na broń oraz wsparcie dla rodzin aresztowanych i straconych ludzi podziemia.
Za całość odpowiadali konkretnie wyznaczeni konspiratorzy. Dowódcą miał być Czesław Szymański “Wiaruchna”, konwojentem Zbigniew Domański “Doman”, a za ludzi potrzebnych do załadunku odpowiadał Władysław Ciepielewski “Kudłaty”. W dniu akcji sytuacja się jednak skomplikowała - Szymański nie zjawił się w wyznaczonym miejscu, a jego rolę w ostatniej chwili przejął Mieczysław Wąs “Rogacz”.
Więcej lokalnych informacji z Ostrowca Świętokrzyskiego jest na wostrowcu.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na wostrowcu.pl/wydarzenie.
Gdy “Amor” pękł, w Ostrowcu posypały się strzały i ofiary
Początek wyglądał jak scenariusz udanej operacji. Dwa samochody ciężarowe przejechały pod szlabanem, teren został opanowany, a łączność przerwana. Załogę fabryki zamknięto w przyzakładowej komórce, ale właśnie tam krył się szczegół, który przesądził o wszystkim - było w niej okno.
Walenty Wróblewski, jeden z pracowników, wybił szybę i zaalarmował przechodzącego obok żandarma. Gdy konspiratorzy kończyli ładować cukier na samochody, od strony sąsiedniej placówki żandarmerii padły strzały. Od tej chwili nie było już mowy o sprawnej akcji, tylko o walce o przetrwanie.
Zginęli kolejno Adam Łygan, Wacław Bąk, Władysław Ciepielewski, Bogusław Baranowski i Wacław Pogodziński. W trakcie wymiany ognia Ciepielewski przed śmiertelnym postrzałem trzymał jeszcze granat, który “Rogacz” wyrwał mu z ręki i rzucił w stronę Niemców - chwilę później sam poległ. W efekcie akcja zakończyła się katastrofą, a jej bilans był bolesny: sześciu zabitych, czterech zatrzymanych i wysłanych do Auschwitz oraz trzech zabitych i dwóch rannych po stronie niemieckiej. 🕯️
W Ostrowcu ta pamięć nie zniknęła wraz z wojną
Historia „Amora” nie została tylko w archiwalnej notatce. Dawne zabudowania fabryki po wojnie stały się częścią szkolnej przestrzeni, a w 1966 roku na ścianie obecnego budynku LO nr II im. J. Chreptowicza odsłonięto pamiątkową tablicę. To jeden z tych miejskich znaków, obok których łatwo przejść bez zatrzymania, a przecież niosą za sobą całe pasmo wojennych losów.
W zbiorach Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim zachował się też fragment opakowania po herbatnikach produkowanych w fabryce „Amor”. 📚 Niewielki przedmiot, a jednak robi swoje - przypomina, że za wojenną operacją stało konkretne miejsce, zwykła fabryka i ludzie, którzy mieli własne zadania, ryzyko i cenę do zapłacenia. To właśnie dlatego akcja z 1943 roku wciąż mocno wybrzmiewa w lokalnej historii Ostrowca Świętokrzyskiego.
na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

21 punktów na sesji. Budżet, transport i jawność komisji wśród tematów
![[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)](/images/mecz/thumbnails/kszo-ostrowiec-swietokrzyski-spr-gornik-zabrze-20112026-4832.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)

Wpis do rejestru zabytków zatrzymał plan rozbudowy urzędu w Kielcach

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

34 prace w finale konkursu „Lokalne-Niebanalne”. Wyłoniono laureatów

GoVbot ma ułatwić szukanie informacji w starostwie. Ruszy pilotaż

Kontrola na Bałtowskiej ujawniła blisko 2 promile u kierującej

Zatrzymanie w Ostrowcu. Ma odbyć 2 lata i 8 miesięcy za narkotyki

Dwóch poszukiwanych zatrzymanych w Ostrowcu. Trafili do zakładów karnych

Wybite szyby i pięć kradzieży perfum. Policja zatrzymała podejrzanego

Trzy kradzieże poniżej progu wykroczenia. Policja połączyła je w jedno przestępstwo

PSP nr 14 miała najliczniejszą reprezentację, a PSP nr 9 najwyższy odsetek biegaczy

Skradziony dowód posłużył do zaciągnięcia pożyczki. Poszukiwany zatrzymany

Młodzieżowa Rada Miasta szuka autorów do gazetki „Oczami Młodych”
Przydatne dane teleadresowe
- Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski - kontakt, drewno, edukacja i zasady korzystania z lasu
- Dom Pomocy Społecznej w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, przyjęcie, opłaty i usługi
- Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, godziny i zakres działania
- GOPS Bodzechów - kontakt, godziny i świadczenia dla mieszkańców gminy
- Apteki Ćmielów, powiat ostrowiecki - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Parafia św. Michała Archanioła w Ostrowcu Świętokrzyskim - msze, kancelaria, sakramenty
