Góra Witosławska skrywa więcej niż kaplicę - historia miejsca z legendą

FOT. Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim
W lesie na zboczach Góry Witosławskiej łatwo poczuć, że opowieści o tym miejscu nie wzięły się znikąd. Wśród drzew stoi kaplica Zesłania Ducha Świętego, a obok niej źródełko, stare figury i ślady kultu, który przez stulecia przyciągał wiernych, pustelników, a nawet ludzi szukających łatwego zarobku.
- Góra Witosławska zachowała pamięć o dawnych wierzeniach
- Kaplica i źródełko prowadzą przez kilka stuleci historii
- Antoni Jaczewicz urządził tu swoje małe królestwo
Góra Witosławska zachowała pamięć o dawnych wierzeniach
Góra leży w Paśmie Jeleniowskim Gór Świętokrzyskich. Według lokalnych przekazów już we wczesnym średniowieczu mógł działać tutaj pogański ośrodek kultu. To właśnie ta opowieść miała skłonić benedyktynów z klasztoru na Świętym Krzyżu do wzniesienia w połowie XV wieku drewnianej kaplicy.
Jej zadaniem było chrystianizowanie miejsca, w którym wciąż mogły utrzymywać się dawne obyczaje. Inna wersja mówi o Wacławie Jazłowieckim herbu Abdank, nawróconym szlachcicu z Podola, którego wskazuje się jako możliwego fundatora budowli.
Nowa religijność nie wymazała jednak wcześniejszych skojarzeń z górą. Raczej nałożyła się na nie i wzmocniła przekonanie, że jest to przestrzeń wyjątkowa. Co roku, podczas odpustu na Zesłanie Ducha Świętego, kaplica zapełniała się wiernymi. Na co dzień cicha i ukryta w lesie, w odpustowy dzień stawała się centrum lokalnego życia religijnego. 🌲
Najświeższe wiadomości z Ostrowca Świętokrzyskiego czekają na stronie głównej wostrowcu.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
Kaplica i źródełko prowadzą przez kilka stuleci historii
Najstarsza kaplica nie przetrwała, ale jej miejsce zajmuje dziś budowla, której prezbiterium pochodzi z XVIII wieku, a korpus z XIX wieku. W środku zachowała się widoczna konstrukcja zrębowa, przypominająca o drewnianym charakterze świątyni i dawnych technikach budowlanych.
W pobliżu znajduje się źródełko z figurą Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVIII wieku. Są też pamiątki późniejsze: kamienny krzyż z inskrypcją z 1901 roku oraz drewniana figura Chrystusa z krzyżem, wykonana w XIX wieku przez nieznanego artystę z Inowrocławia, nazywanego Sobota, lub przez amatora Floriana z Witosławic.
To właśnie takie detale sprawiają, że Góra Witosławska nie jest wyłącznie punktem na mapie. Kaplica, źródełko, rzeźby i krzyż tworzą opowieść, którą można odczytywać bez pośpiechu, zatrzymując się przy kolejnych śladach przeszłości. 🕯️
Antoni Jaczewicz urządził tu swoje małe królestwo
Najbardziej niezwykły epizod w dziejach góry rozegrał się na początku XVIII wieku. W 1709 roku, w czasie epidemii dżumy wywołanej między innymi przez wojny i wyjątkowo surową zimę, pojawił się tutaj Antoni Jaczewicz, były krakowski zakonnik i samozwańczy uzdrowiciel.
Wykorzystał popularność obrazu Matki Bożej Witosławskiej oraz rozpacz ludzi gotowych zapłacić niemal każdą cenę za zdrowie. Przedstawiał się jako Mesjasz Gór Świętokrzyskich, a z okolic kaplicy stworzył własne zaplecze wpływów. Przyciągał wiernych, ale również budził strach. Wokół niego pojawiali się pustelnicy i awanturnicy, a sam Jaczewicz zasłynął z zachłanności, gwałtownego charakteru i niemoralnego życia.
Kościół długo próbował go schwytać. Ostatecznie w 1712 roku został pojmany i skazany na ciężkie roboty w klasztorze na Jasnej Górze, gdzie zakończył życie.
Dziś po jego samozwańczym królestwie nie zostało wiele materialnych śladów. Została za to legenda, która razem z historią kaplicy nadal nadaje Górze Witosławskiej szczególny charakter. To miejsce dla tych, którzy lubią odkrywać mniej oczywiste zakątki regionu i sprawdzać, ile prawdy może kryć się w opowieściach przekazywanych przez pokolenia. 🗺️
na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły
![[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)](/images/mecz/thumbnails/kszo-ostrowiec-swietokrzyski-spr-gornik-zabrze-20112026-4832.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)

Wpis do rejestru zabytków zatrzymał plan rozbudowy urzędu w Kielcach

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

34 prace w finale konkursu „Lokalne-Niebanalne”. Wyłoniono laureatów

GoVbot ma ułatwić szukanie informacji w starostwie. Ruszy pilotaż

Kontrola na Bałtowskiej ujawniła blisko 2 promile u kierującej

Zatrzymanie w Ostrowcu. Ma odbyć 2 lata i 8 miesięcy za narkotyki

Dwóch poszukiwanych zatrzymanych w Ostrowcu. Trafili do zakładów karnych

Wybite szyby i pięć kradzieży perfum. Policja zatrzymała podejrzanego

Trzy kradzieże poniżej progu wykroczenia. Policja połączyła je w jedno przestępstwo

PSP nr 14 miała najliczniejszą reprezentację, a PSP nr 9 najwyższy odsetek biegaczy

Skradziony dowód posłużył do zaciągnięcia pożyczki. Poszukiwany zatrzymany

Młodzieżowa Rada Miasta szuka autorów do gazetki „Oczami Młodych”

Dwa dni na świąteczną pomoc. W powiecie ostrowieckim rusza zbiórka żywności
Przydatne dane teleadresowe
- Komenda Powiatowa PSP w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, adres, skargi i edukacja
- Parafia św. Michała Archanioła w Ostrowcu Świętokrzyskim - msze, kancelaria, sakramenty
- Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, transport sanitarny, numery alarmowe
- Centrum Rozwoju Lokalnego w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, oferta dla firm i NGO
- Filia w Bodzechowie - godziny, kontakt i zasady wypożyczeń
- Komisariat Policji w Kunowie - kontakt, dzielnicowi, godziny przyjęć
