Dzień Zaduszny łączy pamięć o bliskich z dawnymi wierzeniami

FOT. M. Głąb / Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim
W Ostrowcu Świętokrzyskim i okolicach ślady dawnych obyczajów spotykają się z codzienną pamięcią o zmarłych. 2 listopada, w Dzień Zaduszny, warto spojrzeć na cmentarne lampki i kwiaty jak na część tradycji znacznie starszej niż współczesne formy upamiętniania. 🕯️
- Dzień Zaduszny wyrósł z potrzeby pamiętania o zmarłych
- Ogień i jedzenie przypominały o więzi między światami
- Mur w Szewnie przypomina o dawnym cmentarzu przy kościele
Dzień Zaduszny wyrósł z potrzeby pamiętania o zmarłych
W polskiej kulturze ludowej śmierć postrzegano nie tylko jako koniec, ale też jako przejście do innego świata. Wierzono, że zmarli nadal potrzebują troski żyjących, a ich pamięć wymaga szczególnej uwagi.
W 998 roku Kościół katolicki, za sprawą opata Cluny św. Odilona, połączył rozproszone w kalendarzu obrzędy poświęcone zmarłym w jedno święto. Ustanowiono je na 2 listopada, dzień po Wszystkich Świętych. W tradycji ludowej właśnie Zaduszki miały szczególne znaczenie.
Wierzono, że w noc z 1 na 2 listopada dusze wracają na ziemię i gromadzą się w kościele na nabożeństwie prowadzonym przez zmarłego księdza. Żyjący starali się im nie przeszkadzać: zachowywali ciszę, zostawiali otwarte furtki i powstrzymywali się od prac polowych. Ważną rolę przypisywano też wędrownym żebrakom, których obdarowywano jedzeniem i pieniędzmi.
Więcej aktualności z Ostrowca Świętokrzyskiego znajdziesz na stronie głównej wostrowcu.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na wostrowcu.pl/wydarzenie.
Ogień i jedzenie przypominały o więzi między światami
W dawnych obrzędach związanych z wiosenną Rękawką, letnią Sobótką i zimowymi Szczodrymi Godami palono ogniska oraz składano zmarłym ofiary z jedzenia i picia. Echa tych praktyk można dostrzec w dzisiejszym zapalaniu lampek i przynoszeniu kwiatów na groby. 🌼
W niektórych regionach zwyczaje zachowały bardziej bezpośrednią formę. Na Lubelszczyźnie na cmentarz przynosi się potrawy, a na Mazowszu w okresie zadusznym można spotkać „pańską skórkę”, specjalny słodki przysmak.
Pamięć o zmarłych nie oznaczała jednak nieustannej żałoby. Wierzono, że bliskim szkodzi zarówno zapomnienie, jak i zbyt długie rozpamiętywanie straty. Pocieszenie przynosiła myśl o ponownym spotkaniu w zaświatach.
Mur w Szewnie przypomina o dawnym cmentarzu przy kościele
W Szewnie zachował się XVII-wieczny kamienny mur okalający kościół św. Mikołaja. To widoczny ślad po przykościelnym cmentarzu, który funkcjonował do końca XVIII wieku. W murze znajduje się także kaplica cmentarna Męczeństwa św. Szczepana z drugiej połowy XIX wieku.
Zmianę lokalizacji cmentarzy przypieczętował dekret cesarza Austrii Józefa II z 1783 roku, zakazujący pochówków w obrębie miast. Dziś dawne miejsce pochówku i kaplica pozwalają dostrzec, jak blisko siebie przez stulecia były codzienne życie, pamięć i troska o zmarłych.
na podstawie: Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (M. Głąb / Muzeum Historyczny - Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

21 punktów na sesji. Budżet, transport i jawność komisji wśród tematów
![[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)](/images/mecz/thumbnails/kszo-ostrowiec-swietokrzyski-spr-gornik-zabrze-20112026-4832.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)

Wpis do rejestru zabytków zatrzymał plan rozbudowy urzędu w Kielcach

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

34 prace w finale konkursu „Lokalne-Niebanalne”. Wyłoniono laureatów

GoVbot ma ułatwić szukanie informacji w starostwie. Ruszy pilotaż

Kontrola na Bałtowskiej ujawniła blisko 2 promile u kierującej

Zatrzymanie w Ostrowcu. Ma odbyć 2 lata i 8 miesięcy za narkotyki

Dwóch poszukiwanych zatrzymanych w Ostrowcu. Trafili do zakładów karnych

Wybite szyby i pięć kradzieży perfum. Policja zatrzymała podejrzanego

Trzy kradzieże poniżej progu wykroczenia. Policja połączyła je w jedno przestępstwo

PSP nr 14 miała najliczniejszą reprezentację, a PSP nr 9 najwyższy odsetek biegaczy

Skradziony dowód posłużył do zaciągnięcia pożyczki. Poszukiwany zatrzymany

Młodzieżowa Rada Miasta szuka autorów do gazetki „Oczami Młodych”
Przydatne dane teleadresowe
- Dom Pomocy Społecznej w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, przyjęcie, opłaty i usługi
- Starostwo Powiatowe w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, godziny, wydziały
- Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii w Ostrowcu Świętokrzyskim - oferta, rekrutacja, kontakt
- Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, godziny i zakres działania
- Parafia św. Kazimierza w Ostrowcu Świętokrzyskim - msze, kancelaria, kontakt
- Ośrodek Pomocy Społecznej w Ćmielowie - kontakt, godziny i formy wsparcia
