Leśne Piekło Zakładów Ostrowieckich - jak pod Niekłaniem ruszyła kopalnia
W lasach pod Niekłaniem, niedaleko Stąporkowa, dziś łatwiej usłyszeć szum drzew niż stuk kilofów. A jednak to właśnie tam Zakłady Ostrowieckie rozgrywały jeden z ciekawszych epizodów swojej przemysłowej historii - z wagonami, rudą żelaza i kopalnią, której nazwa do dziś brzmi jak gotowy tytuł opowieści 🌲⛏️
- Gdy Ostrowiec szukał drewna i rudy, pod Niekłaniem ruszył wielki plan
- Kopalnia “Piekło” szybko przestała wyglądać jak zwykłe leśne wyrobisko
- W Niekłaniu pracowało nie tylko “Piekło”, ale cały górniczy front
Gdy Ostrowiec szukał drewna i rudy, pod Niekłaniem ruszył wielki plan
W 1921 roku Zakłady Ostrowieckie podpisały kontrakt z Ministerstwem Kolei Żelaznych na produkcję wagonów. To uruchomiło lawinę inwestycji: spółka kupiła rozległe lasy i grunty w majątku Niekłań, a w terenie zorganizowała całą bazę do obróbki drewna wagonowego - z tartakiem, suszarnią, warsztatami i wykańczalnią.
Nie był to jednak wyłącznie interes drzewny. Po I wojnie światowej rynek rud żelaza mocno się zmienił - zniknął dawny napływ wysokoprocentowej rudy z terenów Ukrainy, więc znów zaczęto szukać złóż bliżej domu. A teren pod Niekłaniem miał jedną ważną cechę: był rudonośny.
Na około 280 ha lasu Zakłady Ostrowieckie założyły kopalnię „Piekło”. Nazwa nie wzięła się znikąd. Obok znajduje się leśne uroczysko ze skałkami o fantazyjnych kształtach, które od dawna pobudzały wyobraźnię okolicznych mieszkańców. Dziś ten fragment krajobrazu znamy jako rezerwat przyrody „Skałki Piekło pod Niekłaniem”.
Codziennie nowe informacje z Ostrowca Świętokrzyskiego publikujemy na wostrowcu.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na wostrowcu.pl/wydarzenie.
Kopalnia “Piekło” szybko przestała wyglądać jak zwykłe leśne wyrobisko
Na początku wydobycie przypominało stare, dobrze znane metody z Zagłębia Staropolskiego. Szyby pojawiały się gęsto - zwykle cztery na kwadrat o boku około 60 m - a ich głębokość dochodziła nawet do 45 m. W ruch szły konne kieraty i ręczne wyciągi, czyli rozwiązania, które dziś brzmią niemal muzealnie.
Potem przyszła modernizacja. Zakłady Ostrowieckie ograniczyły liczbę szybów, zostawiając między innymi szyb wentylacyjny i główny wyciągowy, a na miejscu pojawiło się już nowocześniejsze wyposażenie mechaniczne. Powstały maszynownia, stacja pomp, warsztaty, baraki robotnicze i biura.
To właśnie dlatego do 1928 roku kopalnia „Piekło” uchodziła za jedyną w regionie w pełni zmechanizowaną kopalnię. I nie działała w oderwaniu od reszty układu - do Stąporkowa poprowadzono kolejkę wąskotorową, a przy stacji PKP działały prażaki, czyli piece do wzbogacania rudy żelaza. Stamtąd surowiec odsyłano dalej do Ostrowca.
W Niekłaniu pracowało nie tylko “Piekło”, ale cały górniczy front
W Niekłaniu utworzono też Dyrekcję Kopalń i Lasów Zakładów Ostrowieckich, podporządkowaną bezpośrednio Zarządowi Głównemu. A „Piekło” było tylko częścią większej układanki. Dla ostrowieckiej huty działały również kopalnie „Piekło II”, „Czarny Las” i „Markowy Lasek”.
Łącznie w tym rejonie pracowało nawet 700 osób - wśród nich byli specjaliści krajowi i zagraniczni. Dla lokalnego krajobrazu oznaczało to nie tylko hałas maszyn i ruch kolei, ale też trwały ślad w lesie. Do dziś można tam odnaleźć hałdy, fundamenty i ślady robót górniczych, które widać nawet na obrazach LIDAR. To już nie przemysłowy teren pracy, lecz miejsce, w którym historia wciąż wychodzi spod mchu.
na podstawie: Muzeum Ostrowiec Świętokrzyski.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

21 punktów na sesji. Budżet, transport i jawność komisji wśród tematów
![[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)](/images/mecz/thumbnails/kszo-ostrowiec-swietokrzyski-spr-gornik-zabrze-20112026-4832.webp)
[PIŁKA RĘCZNA] KSZO Ostrowiec Świętokrzyski – SPR Górnik Zabrze 48:32. Strzelecki rozmach w I Lidze Mężczyzn (Grupa D)

Wpis do rejestru zabytków zatrzymał plan rozbudowy urzędu w Kielcach

Podręcznik z 1843 roku pokazuje, jak uczono się górnictwa

34 prace w finale konkursu „Lokalne-Niebanalne”. Wyłoniono laureatów

GoVbot ma ułatwić szukanie informacji w starostwie. Ruszy pilotaż

Kontrola na Bałtowskiej ujawniła blisko 2 promile u kierującej

Zatrzymanie w Ostrowcu. Ma odbyć 2 lata i 8 miesięcy za narkotyki

Dwóch poszukiwanych zatrzymanych w Ostrowcu. Trafili do zakładów karnych

Wybite szyby i pięć kradzieży perfum. Policja zatrzymała podejrzanego

Trzy kradzieże poniżej progu wykroczenia. Policja połączyła je w jedno przestępstwo

PSP nr 14 miała najliczniejszą reprezentację, a PSP nr 9 najwyższy odsetek biegaczy

Skradziony dowód posłużył do zaciągnięcia pożyczki. Poszukiwany zatrzymany

Młodzieżowa Rada Miasta szuka autorów do gazetki „Oczami Młodych”
Przydatne dane teleadresowe
- Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski - kontakt, drewno, edukacja i zasady korzystania z lasu
- Dom Pomocy Społecznej w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, przyjęcie, opłaty i usługi
- Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Ostrowcu Świętokrzyskim - kontakt, godziny i zakres działania
- GOPS Bodzechów - kontakt, godziny i świadczenia dla mieszkańców gminy
- Apteki Ćmielów, powiat ostrowiecki - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Parafia św. Michała Archanioła w Ostrowcu Świętokrzyskim - msze, kancelaria, sakramenty
